«Σεπτεμβριανά»…

Στα 'Νέα-Σαββατοκύριακο'...

Σήμερα, 4 Σεπτεμβρίου...

Το εξώφυλλο του dvd...

Μαύρη επέτειος σήμερα για την ομογένεια της Πόλης, αφού, πριν από 55 χρόνια, µια έκρηξη στη Θεσσαλονίκη γίνεται η αφορµή για έναν πρωτοφανή διωγµό των Ρωµιών της Πόλης, που προκάλεσε τεράστιες καταστροφές στα σπίτια και την οικονοµική τους δραστηριότητα. Τα σημερινά «Νέα-Σαββατοκύριακο» κυκλοφορούν με την πολυσηζητημένη ταινία «Πληγές του Φθινοπώρου»: δες τις αναρτήσεις μου,  εδώ και εδώ

Για τα λεγόμενα «Σεπτεμβριανά», σου έχω μιλήσει πολλλές φορές: εδώ και εδώ και εδώ, προσπαθώντας πάντοτε να κρατήσω μία «γραμμή»: δεν ξεχνάμε αλλά και δεν καταδικάζουμε συλλήβδην όλους τους γείτονες.

Στην ίδια εφημερίδα, δημοσιεύεται σήμερα και μία συνέντευξη, στη Μικ. Χαρτουλάρη, του Πολίτη συγγραφέα  Πέτρου Μάρκαρη, που ήταν 18 χρονών όταν στις 6, 7, 8 Σεπτεµβρίου του 1955 έγιναν οι ανθελληνικές ταραχές που κατέληξαν σε πογκρόµ εναντίον των Ρωµιών και ονοµάστηκαν Σεπτεµβριανά. Αφηγείται τα γεγονότα με τον δικό του τρόπο:

«Οι µειονότητες – ελληνική, αρµενική, εβραϊκή – κρατούσαν µεν στα χέρια τους το εµπόριο και τις σχέσεις µε τον ευρωπαϊκό κόσµο, ζούσαν όµως σε ένα κλίµα φόβου και ανασφάλειας από τις αρχές του Β’ Παγκοσµίου Πολέµου. Υπήρχε µια σατανική µορφή που ήθελε να τις εκµηδενίσει … Ηταν ο Ισµέτ Ινονού, πρόεδρος της Δηµοκρατίας τότε, που είχε ξεκινήσει την πορεία του µε τους Νεότουρκους και διατηρούσε από αυτούς έναν στενοκέφαλο εθνικισµό και έναν βαθύτατο θαυµασµό για τους Γερµανούς. Αυτός θέλησε να κάνει στις µειονότητες ό,τι οι ναζί έκαναν στους Εβραίους: να δηµεύσει τις περιουσίες τους και να τις εξοντώσει. Γι’’ αυτό προχώρησε το 1941 στη στρατολόγηση «των είκοσι ηλικιών» (20 κλάσεων), οπότε οι Ρωµιοί οδηγήθηκαν σε αποµακρυσµένα τάγµατα εργασίας όπου έλειωσαν, ενώ το 1942 τους επέβαλε το «βαρλίκι», έναν επαχθέστατο φόρο περιουσίας, που όποιος δεν µπορούσε να τον πληρώσει εκτοπιζόταν και έβλεπε το βιος του να κατάσχεται«.

Και συνεχίζει η  αφήγηση με τρόπο καταιγιστικό: «Μέσα στις πρώτες 9 ώρες της νύχτας της 6ης προς την 7η Σεπτεµβρίου, η ακµάζουσα ρωµαίικη κοινότητα είχε καταποντιστεί. Καταστράφηκαν 1.004 σπίτια, 4.348 καταστήµατα, 27 φαρµακεία, 26 σχολεία, 11 κλινικές, 21 εργοστάσια, 73 εκκλησίες, 30 έλληνες υπήκοοι σκοτώθηκαν και εκατοντάδες κακοποιήθηκαν. Και όταν αργότερα ήρθε ο καιρός των αποζηµιώσεων, η τουρκική κυβέρνηση δεν κατέβαλε παρά ένα ελάχιστο ποσοστό (1% λένε οι ενδιαφερόµενοι) σε σχέση µε τις ζηµιές … Οι Ρωµιοί της Πόλης θεώρησαν συνυπεύθυνες την Ελλάδα και την Κύπρο για το κακό που έπαθαν, όµως δεν εγκατέλειψαν τον τόπο τους. Εκείνη η γενιά που έζησε το πογκρόµ ένιωσε ότι θυσιάστηκε, – ότι ήταν µια παράπλευρη απώλεια – προκειµένου να ενωθεί η Κύπρος µε την Ελλάδα, και γι’ αυτό δεν συµπαθεί τους Κυπρίους«.

Υπήρξαν, όμως, και οι γενναίες εξαιρέσεις, λέει ο συγγραφέας: «Η µανία του τουρκικού όχλου ξέσπασε όχι µόνο στο κέντρο της Πόλης αλλά και στις πιο αποµακρυσµένες ελληνικές συνοικίες, όχι όµως και στα δύο νησιά του Βοσπόρου όπου κυριαρχούσε η ελληνική µειονότητα … Στη Χάλκη ο διοικητής της Ναυτικής Ακαδηµίας µε τον οποίο ήµασταν γείτονες υποχρέωσε την αστυνοµία να εµποδίσει την αποβίβαση των οργανωµένων ταραχοποιών· και στην Πρίγκιπο, ο ίδιος ο αστυνοµικός διοικητής τράβηξε το όπλο του απέναντί τους … Μια κατηγορία τούρκων συµµαθητών µου, από εθνικιστικές οικογένειες, έλεγε “τα παράπονά σας στην Ελλάδα, Ρωµιοί” και µια άλλη έλεγε “εµείς δεν συµφωνούµε”. Και ήταν λογικό, αφού µε τους Πολίτες τουλάχιστον, είχαµε κοινή κουλτούρα. Δεν θα ξεχάσω την τουρκάλα φιλόλογό µου, τη Μαχµεντέτ που της χρωστάω την ενασχόλησή µου µε τη λογοτεχνία, η οποία ήρθε και µε βρήκε στην αυλή. “Θέλω να ξέρεις” µου είπε “ότι εγώ διαφωνώ µε όλα αυτά και ντρέποµαι για τον λαό µου και σου ζητώ συγγνώµη έστω κι αν δεν έπαθε η οικογένειά σου τίποτα”. Αυτή η 27χρονη κοπέλα µού είπε εκείνο που είπε η επίσηµη Τουρκία 50 χρόνια αργότερα». Υπήρχαν λοιπόν εξαιρέσεις µεταξύ των Τούρκων και θα ήταν λάθος να θεωρήσουµε ότι καθένας τους µετείχε στο πογκρόµ. Μετείχε η πλειονότητα, όχι όλοι«.

Στο ίδιο πνεύμα, διάβασε εδώ το συγκλονιστικό άρθρο-«συγγνώμη» του τούρκου δημοσιογράφου Mehmet Ali BIRAND για τα γεγονότα που ξερίζωσαν το δυναμικότερο κομμάτι των κατοίκων της: «I can never forget … I don’t know you, but I apologize to our neighbor Madam Eleni from Erenköy«…

~ από Ταξιδιώτης στο Σεπτεμβρίου 4, 2010.

Ένα Σχόλιο to “«Σεπτεμβριανά»…”

  1. […] eistinpolin […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: