Δύο φρέσκοι βιβλιο-οδηγοί για την Πόλη…

Ο φίλτατος Αγγελής πριν από λίγες ημέρες ανέβασε μία κατατοπιστικότατη ανάρτηση για τον οδηγό της Κωνσταντινούπολης («φετίχ» για όσους την αγαπάμε) με τίτλο «Strolling through Istanbul» του John Freely (σου είχα μιλήσει και εγώ, για ένα άλλο βιβλίο του, εδώ).  Τον οδηγό του τον χάρισε ο Γιώργος Τσολάκης, που συχνότατα μας στέλνει πολύτιμο υλικό που εντοπίζει.

Σήμερα ο Γιώργος μας στέλνει και την δική του κριτική για το βιβλίο αυτό, μαζί με φωτογραφίες:

Το εξώφυλλο του κλασσικού οδηγού...

«Strolling through Istanbul. The Classic Guide to the city, Hilary Summer-Boyd και John Freely«, Εκδ. Tauris Parke Paperbacks, Λονδίνο 2010 (496 σελίδες, με 20 χάρτες, 28 σχέδια και ένα 8σέλιδο με έγχρωμες φωτογραφίες).

Πρόκειται για τον κλασικό οδηγό που πρωτοκυκλοφόρησαν για την Κων/πολη το 1972 η Hilary Summer-Boyd και ο John Freely, μόνο που εδώ σας παρουσιάζουμε την φρεσκοκυκλοφορούσα βερσιόν με περιεχόμενο ενημερωμένο και αναθεωρημένο. Στην παρούσα, λοιπόν, έκδοση (με αφορμή την Κων/πολη ως πολιτιστική πρωτεύουσα για το 2010) εξακολουθούν να συμπεριλαμβάνονται τα συμπαθητικά χειροποίητα σχέδια και οι χάρτες της 1ης έκδοσης, η δε απλή αφήγηση θυμίζει μυθιστόρημα (η γραφή τού John Freely γνωστή σε μας από τα μεταφρασμένα στα ελληνικά έργα του: ‘Κωνσταντινούπολη. Από τον Χριστιανισμό στο Ισλάμ’ και ‘Μικρά Ασία. Ταξίδι στην ιστορία της’, και τα δύο από τις εκδ. Περίπλους). Διαθέτει τέτοια λεπτομέρεια πληροφοριών που καλό θα είναι να ρίξετε γερό, εκ των προτέρων, διάβασμα για τον κάθε προορισμό που σας ενδιαφέρει! Ας πούμε σχετικά με τη Μονή της Χώρας (Kariye Camii, βλ. ολόκληρο το Κεφάλαιο 14), αφιερώνει στα διάσημα ψηφιδωτά μια επιστημονικά αξιόπιστη λεπτομερή περιγραφή τους σύμφωνα με μια τετράτομη έκδοση από το Πανεπιστήμιο του Princeton του 1966 (μάλιστα μας παραθέτει αυτούσια αποσπάσματα από το εν λόγω έργο, το οποίο δεν νομίζω εμείς να αποφασίζαμε να το αναζητήσουμε για να εμβαθύνουμε πια τόσο πολύ!!!).

Σχεδιάγραμμα του Τζιμπαλίου, Φαναρίου και Μπαλάτ από τον οδηγό...

Πάντως, ο οδηγός των Freely-Boyd δεν προβάλλει μόνο τα κύρια αξιοθέατα των ομαδοτουριστικών δρομολογίων, αλλά και διαδρομές που μπορεί κανείς να πραγματοποιήσει μόνος του, αρκεί να γνωρίζει από πριν τι θα ήθελε να επισκεφτεί και γνωρίσει (οπότε απευθύνεται άξια σε όσους έχουν επισκεφτεί την Πόλη κάμποσες φορές και δεν περιορίστηκαν στις 1-2 επισκέψεις). Προσωπικά με εντυπωσίασαν οι λεπτομέρειες για τα διάφορα τεμένη, ακόμη και εκείνων σε απόμερες γειτονιές (στο βιβλίο περιγράφονται περισσότερα από 100!). Όσο για το ευρετήριο του βιβλίου: διαφωτιστικότατο εργαλείο· σε ωθεί να βάλεις στόχους επίσκεψης, και να σου προκληθεί περιηγητική φαγούρα για κάτι που αγνοούσες ή προσπερνούσες (ενδιαφέρουν κάποιον λ.χ. τα υδραγωγεία της Πόλης; Θα βρει περιγραφές-αναφορές σε 6 από αυτά· τον ενδιαφέρουν τα ιμαρέτ, θα διαβάσει για 9 διαφορετικά). Επίσης στα παραρτήματα θα συναντήσετε χρήσιμες σημειώσεις για τις βυζαντινές αρχιτεκτονικές φόρμες και αξιόλογα στοιχεία περί οθωμανικής-τουρκικής αρχιτεκτονικής. Δεν είναι οδηγός με προτάσεις ξενοδοχείων, εστιατορίων και λοιπών άρτων και θεαμάτων του είδους: ιστορία, θρησκείες, μνημεία και άλλα ιστορικά κατάλοιπα, εν ολίγοις το ιστορικό παρελθόν μέσα στο παρόν. Μακάρι να το δούμε και στα Ελληνικά. Περιεχόμενα του οδηγού: 1. Η θέα από τη γέφυρα, 2. Από τη γέφυρα του Γαλατά μέχρι την Αγιά Σοφιά, 3. Η Αγιά Σοφιά, 4. Το παλάτι Τοπκαπί, 5. Στους εξωτερικούς κήπους του παλατιού, 6. Το Γαλάζιο Τέμενος και τα πέριξ, 7. Από την Αγιά Σοφιά στην πλατεία Βαγιαζήτ, 8. Στις αγορές και τα παζάρια, 9. Πέριξ της Βαγιαζήτ και του συγκροτήματος Şehzade, 10. Το συγκρότημα Σουλεϊμανιγέ, 11. Από τη γέφυρα του Γαλατά μέχρι τη συνοικία Şehzadebaşı, 12. Το τέμενος του Πορθητή και τα πέριξ, 13. Ο 5ος και ο 6ος λόφος, 14. Το τέμενος Καριγέ, 15. Κατά μήκος του Κεράτιου, 16. Ο 7ος λόφος, 17. Κατά μήκος των χερσαίων τειχών, 18. Ψηλά στον Κεράτιο προς το Εγιούπ, 19. Σκούταρι και Πριγκηπόνησα, 20. Το Πέρα και ο Γαλατάς, 21. Η ευρωπαϊκή ακτή τού κάτω Βοσπόρου, 22. Ο Βόσπορος, 23. Ένας τελευταίος περίπατος».

Το εξώφυλλο του 2ου οδηγού...

«Αρκετές ωστόσο προτάσεις με εφήμερο χαρακτήρα (αλλά πάλι μην περιμένετε διεξοδική ανάλυση ή λεπτομέρειες τύπου Lonely Planet), θα συναντήσετε στον ακόλουθο οδηγό: «Istanbul: The Collected Traveler. An Inspired Companion Guide» της Barrie Kerper, Εκδ. Vintage Books, Νέα Υόρκη, Σεπτέμβριος 2009.

Το βιβλίο απευθύνεται κατά τον τίτλο του σε «νηφάλιους», ψύχραιμους, ανήσυχους κατ’ εμέ ταξιδιώτες, και η συγγραφέας του σίγουρα δεν έμεινε στις 2-3 επισκέψεις για να συλλέξει όλες τις πληροφορίες που εκθέτει. Μότο της, ο στίχος του Πέρση ποιητή Saadi (Gulistan): Ο ταξιδιώτης χωρίς γνώσεις είναι πουλί χωρίς φτερά. Η αφήγηση ρέει απολαυστικά και δεν κουράζει καθόλου, διότι σε κάθε κεφάλαιο θα βρείτε κείμενα, εντυπώσεις, περιγραφές, προτάσεις, σκέψεις, γούστα, συμπάθειες και αντιπάθειες ανθρώπων που ζουν στην Πόλη, και την γνωρίζουν διαφορετικά από τον απλό περαστικό ταξιδιώτη. Με άλλα λόγια, η βιωματική περιγραφή όσων γνωρίζουν, δίνει άλλες διαστάσεις στο ζητούμενο κάθε θέματος ανά κεφάλαιο, δίχως βεβαίως να απαιτείται να τα διαβάσετε όλα με τη σειρά εμφάνισής τους στο βιβλίο. Θα βρείτε λ.χ., σε όλη την έκταση του βιβλίου, αποσπάσματα από γνωστά λογοτεχνικά και μη έργα περί Πόλης (Orhan Pamuk, Elif Shafak, John Freely, Godfrey Goodwin, Maureen Freely ). Σε κάθε κεφάλαιο πάντα παρατίθεται αυτούσιο τουλάχιστον ένα ή περισσότερα υποκεφάλαια με το γνήσιο κείμενο από κάποιο βιβλίο συγγραφέα (συνήθως γνωστού στον αγγλόφωνο αναγνώστη), σχετικό με το υπό διαπραγμάτευση θέμα. Θα ξεκουραστείτε επίσης με τις συνεντεύξεις ανθρώπων που σχετίζονται με την Πόλη (βλ. επί παραδείγματι, στη σελ. 133 τη συνέντευξη του Tom Brosnahan, στη σελ. 219 του John Freely κλπ). Η συγγραφέας εντελώς ανοιχτά προχωρεί σε προτεινόμενα αναγνώσματα, στο τέλος κάθε κεφαλαίου, και παραθέτει τις εντυπώσεις της από αυτά … όχι που δεν θα είχε προτεινόμενη βιβλιογραφία! Απλούστατα, δεν θέλει τον αναγνώστη της παθητικό τουρίστα, αλλά υποψιασμένο επισκέπτη που θα ρωτούσε έναν κάτοικο της Πόλης άλλου τύπου λεπτομέρειες. Αν, επί παραδείγματι, σας ενδιέφερε η τουρκική κουζίνα, και θέλατε σπίτι σας να ξαναδοκιμάσετε από τα χεράκια σας κάποιο πιάτο που σας συγκίνησε γευστικά στην Πόλη, τί θα απαιτούσε η ικανοποίηση της κατ’ οίκον όρεξής σας; Εκτός από το κατάλληλο βιβλίο συνταγών (κάμποσες θα βρείτε και στον εν λόγω οδηγό), μήπως και συγκεκριμένες πρώτες ύλες (όχι δυσεύρετες στη χώρα μας), ή, ακόμη και ειδικά κουζινικά εξαρτήματα; Ε, λοιπόν ακόμη και τέτοια στοιχεία δίνονται στις σελ. 385-389 και 392-402. Αν πάλι κάποιος σκέφτεται να δοκιμάσει ένα χαμάμ για 1η φορά: τί αναμένει να βρει εκεί, ποιός ο κώδικας συμπεριφοράς του; Ρίξτε μια ματιά στις σελίδες 289-299. Στο τέλος του βιβλίου βρίσκουμε ειδικά μικρά κεφάλαια περί Αδριανούπολης, Προύσας και Καλλίπολης (γνωστές ημερήσιες εκδρομές από την Πόλη), αλλά και ένα χρησιμότατο γιγάντιο γλωσσο-ευρετήριο (σαν ένα είδος αναλέκτων) 115 σελίδων με ό,τι μπορείτε να φανταστείτε από πλευράς όρων στην τουρκική και όχι μόνο!!! Μπορεί σε αρκετά σημεία το βιβλίο να παρουσιάζει στοιχεία αυτονόητα σε μας: εσείς απλά προσπεράστε· οι όποιες αυτονόητες πρακτικές λεπτομέρειες-πληροφορίες δεν είναι διόλου δεδομένες για τον αδαή αναγνώστη με αμερικανική κουλτούρα (μα σε αυτόν δεν απευθύνεται;), αλλά και για τον δικό μας Έλληνα αναγνώστη, αρχάριο επισκέπτη της Πόλης.

Από τον 2ο οδηγό...

Αλήθεια, έχετε ποτέ παρατηρήσει κάποιους τουρίστες οι οποίοι, όπου βρεθούν και σταθούν, ανοίγουν ένα ημερολόγιο-μπλοκάκι και κρατούν σημειώσεις; Κάπως έτσι και εγώ φαντάζομαι την συγγραφέα-επιμελήτρια αυτού του τόμου! Είναι τυχαίο που μέσα στο βιβλίο αυτό ως εικόνες χρησιμοποιεί ακόμη και τα εισιτήρια εισόδου σε διάφορα μνημεία-μουσεία ή γραμματόσημα τού ΡΤΤ με θέμα την Πόλη; Η Kerper στον οδηγό τούτο μας παρουσιάζει ό,τι αυτή έκρινε αναγκαίο για έναν ταξιδιώτη της Πόλης, έτσι όπως αυτή θα προετοίμαζε γνωστικά το κάθε δικό της ταξίδι εκεί. Κι αυτό πάλι σε πεπερασμένο βαθμό, διότι ο καθένας μας βρίσκεται να συντονίζεται με την Πόλη στη δική του ιδιοσυχνότητα, ίσως και από τις πρώτες κιόλας επισκέψεις του σε Αυτήν.

Και συνταγές...

Περιεχόμενα του οδηγού:

1. Τουρκία, 2. Η Πόλη, 3. Προσωπικότητες: αυτόχθονες, εκπατρισμένοι και ένθερμοι επισκέπτες, 4. Μνημεία, 5. Το τουρκικό τραπέζι, 6. Ο Βόσπορος, 7. Αδριανούπολη (Edirne), 8. Προύσα (Bursa), 9. Καλλίπολη (Gallipoli), Σύμμικτα τουρκικών όρων».

ΤΩΡΑ, εγώ τί να πω για τη δουλειά του Γιώργου? Απλώς, τον ευχαριστώ για την πληρέστατη (και κιμπάρικη!) δουλειά του…

~ από Ταξιδιώτης στο Φεβρουαρίου 23, 2010.

7 Σχόλια to “Δύο φρέσκοι βιβλιο-οδηγοί για την Πόλη…”

  1. Αγαπητοί Ταξιδιώτη και λοιποί αναγνώστες, πάλι θα γίνω κακός: Ασυζητητί συμφέρει η αγορά τους από την αμερικανική Αμαζόνα (ούτε καν από το βρετανικό Amazon, λόγω ΦΠΑ)…στα μεγαλοβιβλιοπωλεία τού αθηναϊκού κέντρου, οι τιμές τους (σε ευρώ) σας κοιτάζουν ψηλά από τον Πύργο του Γαλατά!!!! Λοιπόν, αμερικανικό άμαζον και πληρωμή σε δολάρια…Σκεφτείτε το σοβαρά!!! Άντε για να μην μπω τώρα σε λεπτομερείς αριθμητικούς υπολογισμούς!!!

  2. Εγώ δεν δέρνω, απλώς οφείλω να προειδοποιήσω…εσύ μπορείς να επιλέξεις να δείρεις την τσέπη σου: σκας ένα 20ευρο στον Ελευθερουδάκη για κάθε βιβλίο που παρουσιάζουμε εδώ…και γύρω στα 12 ευρώ στην αμαζόνα (συμπεριλαμβανομένων συσκευασίας & ταχυδρομικών εξόδων)…έλα μωρέ, ελεύθερη αγορά δεν είμαστε; Όλα τα φαρμακεία -συγγνώμη, βιβλιοπωλεία ήθελα να πω- γνωρίζουν καλύτερα από μας!

  3. Καλά, κατέβα στην Αθήνα να σε κάνω εγώ μπουρλότο…με κεμπάπια!!! Τότε να δεις πώς δαγκώνω…Γιαμ γιαμ γιαμ…

  4. […] βιβλίο-οδηγό των Hilary Sumner-Boyd & John Freele, σου μίλησα εδώ. Χαρακτηριστικό του, τα σκαριφήματα των μαχαλάδων […]

  5. […] (αφιερωμένο στον Γαλατά!) του εξαίρετου οδηγού “Strolling Through Istanbul” των Sumner-Boyd και Freely, που ο ίδιος ο Γιώργος μου χάρισε […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: