Στερεότυπα στο υποσυνείδητο και Προκαταλήψεις…

Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύθηκε στην «Απογευματινή» Κωνσταντινούπολης το 2004 και αναδημοσιεύτηκε ξανά πριν από λίγο καιρό. Δεν αφορά ένα «τουριστικό» θέμα, αλλά ένα ζήτημα επιβίωσης και παρουσίας της ομογένειας στην Πόλη, τα κλειστά ρωμέϊκα σχολεία. Το αναρτώ εξ αιτίας της ανάρτησης του φίλου Αγγελή για την Μεγάλη του Γένους Σχολή:

dsc00121

Κλειστό και χωρίς μαθητές το ρωμέϊκο σχολείο, δίπλα στον Αγιο Δημήτριο Ταταούλων

Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Ακόμη και οι πλέον προσεκτικοί και ειλικρινείς πέφτουν ορισμένες φορές θύματα των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων, τα οποία εδώ και δεκαετίες υποβάλλονται στο υποσυνείδητό μας.

Διαπίστωσα την αλήθεια αυτή όταν διάβασα στη ‘Ζαμάν’ της 1ης Μαρτίου το πρωτοσέλιδο δημοσίευμα με τίτλο «Υπό κρατική προστασία οι Ρωμαίικες σχολές που στερούνται μαθητών» και για να είμαι ειλικρινής τρόμαξα. Σκέφτηκα πως θα πρέπει να είμαι ακόμη πιο προσεκτικός όταν γράφω.

Να το σημειώσω από την αρχή: Θεωρώ ότι η ‘Ζαμάν’ είναι μια από τις πλέον σοβαρές εφημερίδες που κυκλοφορούν στην Τουρκία. Ως αναγνώστης την παρακολουθώ προσεκτικά και ως διευθυντής έκδοσης μιας άλλης εφημερίδας τη θαυμάζω. Δεν είχα την τύχη να γνωρίσω τον συνάδελφο Φατίχ Ουγούρ που υπογράφει την είδηση, όμως και μόνο το ότι είναι στέλεχος της ‘Ζαμάν’ για μένα αποτελεί εγγύηση της εντιμότητάς του.

Επειδή στο αναφερόμενο κείμενο διαπίστωσα ορισμένες ελλείψεις και ανακρίβειες, θεωρώ καθήκον μου να προχωρήσω σε μια παρέμβαση που θα ανασκευάζει τα μη ακριβή σημεία. Ο διορισμός ‘Τούρκων υποδιευθυντών’ στα σχολεία μας δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τη συνθήκη της Λοζάννης και δεν απορρέει απ’ αυτήν. Εφαρμόστηκε για πρώτη φορά βάσει του διατάγματος 9/290 της 16/2/1937 με καθήκοντα «…την αναβάθμιση και την ικανοποιητική απόδοση των μαθημάτων Τουρκικής γλώσσας, ιστορίας, γεωγραφίας, πατριδογνωσίας και κοινωνιολογίας, καθώς και την διοργάνωση της επίσημης αλληλογραφίας των μειονοτικών γυμνασίων και λυκείων…».

Η παραπάνω εφαρμογή έληξε με το τέλος του σχολικού έτους 1948/49, βάσει της εγκυκλίου 93/2-2565 και «…οι διοικητικές ευθύνες και τα θέματα παιδείας ανατέθηκαν στο διευθυντή…» (Περιοδικό Υπ. Παιδείας 1/8/1949, 549). Όμως, το 1962, με απόφαση του Υπ. Παιδείας Χιλμί Ιντζέσουλου, η οποία δημοσιεύθηκε στο ίδιο περιοδικό (τόμος 25, αρ.1208, σ. 121), επαναφέρθηκε ο θεσμός και μάλιστα όχι μόνο για τα γυμνάσια και λύκεια αλλά «…με απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας, θεωρήθηκε χρήσιμο να ισχύει για όλα τα μειονοτικά σχολεία…» (18/6/1962).

Πιστεύω ότι δεν πρέπει να θεωρηθεί τυχαίο το γεγονός ότι η περίφημη ‘Υποεπιτροπή Μειονοτηκών Υποθέσεων’ άρχισε τη λειτουργία της ακριβώς το 1962. Κατά την νέα αυτή περίοδο δόθηκαν νέα καθήκοντα και νέες αρμοδιότητες στους ‘Τούρκους Υποδιευθυντές’ οι οποίοι «…βοηθούν τους διευθυντές κατά τη λειτουργία των σχολών ώστε να εφαρμόζονται οι νόμοι, οι κανονισμοί και τα διατάγματα…».

Πέραν δε τούτου, «…η επιτυχία που θα έχουν στον τομέα αυτό (οι υποδιευθυντές), θα ληφθεί σοβαρά υπόψη από τους ελεγκτές οι οποίοι θα ελέγξουν τη σχολή…». Όσο για τους διευθυντές, αυτοί εντέλλονται «…να εξασφαλίσουν την άνεση και τον κατάλληλο χώρο για να εξασκήσουν οι βοηθοί τους τα καθήκοντά τους»!

Μετά από την εγκύκλιο της 18/6/1962-1208, οι δικαιοδοσίες αυτών αυξάνονται αντιστρόφως ανάλογα με εκείνες των διευθυντών ως ακολούθως:

α) Από τον Ιούλιο του 1964, οι Εκθέσεις Υπηρεσιακής Ικανότητας των αποσπασμένων Τούρκων εκπαιδευτικών συντάσσονται με την γνωμάτευση και του υποδιευθυντή.

β) Το Νοέμβριο του 1966, γίνεται γραπτή παρατήρηση ότι οι διευθυντές δεν συνεργάζονται με τους υποδιευθυντές και διατάσσονται να εξασφαλίσουν ευνοϊκούς όρους εργασίας γι’ αυτούς στα Σχολεία (όπως λ.χ. ιδιαίτερο δωμάτιο κατάλληλα επιπλωμένο, τηλέφωνο κ.α.).

γ) Το Νοέμβριο του 1967, επιβάλλεται η αναπλήρωση του διευθυντή σε περίπτωση απουσίας από τον υποδιευθυντή και όχι από Ρωμιό εκπαιδευτικό του σχολείου, όπως γινόταν ως τότε.

δ) Τον Ιανουάριο του 1970, διατάσσονται οι διευθυντές να θέτουν υπόψη του υποδιευθυντή τα εισερχόμενα έγγραφα και να μονογραφούν και αυτοί οπωσδήποτε τα εξερχόμενα.

ε) Τον Ιούλιο του 1974, ορίζεται πρόεδρος της επιτροπής εξετάσεων των τουρκικών μαθημάτων ο υποδιευθυντής, ο οποίος συνυπογράφει όλα τα έγγραφα των εξετάσεων, ακόμη και των ελληνιστί διδασκομένων μαθημάτων μαζί με τον διευθυντή.

στ) Από τον Ιούνιο του 1977, αφαιρείται από τους διευθυντές το δικαίωμα σύνταξης Εκθέσεων Υπηρεσιακής Ικανότητας για τους αποσπασμένους Τούρκους καθηγητές και αναγνωρίζεται το δικαίωμα αυτό μόνο στον υποδιευθυντή. Με το αυτό έγγραφο απαγορεύεται στο διευθυντή να μπαίνει στην τάξη την ώρα διδασκαλίας μαθήματος τουρκιστί διδασκομένου. Κατόπιν τούτου οι διδάσκαλοι των τουρκικών μαθημάτων παραδίδονται ολοκληρωτικά στις διαταγές (και φυσικά στο έλεος) των υποδιευθυντών.

ζ) Τον Απρίλιο του 1980, το Υπουργείο διατάσσει να προσυπογράφονται όχι μόνο τα εξερχόμενα, αλλά και τα εισερχόμενα έγγραφα του σχολείου από τον υποδιευθυντή. Αυτό σημαίνει ότι παρέχεται στον υποδιευθυντή το δικαίωμα του βέτο στη διοίκηση του σχολείου, μια και μπορεί να εμποδίσει την αποστολή οιουδήποτε εγγράφου.

η) Το Δεκέμβριο του 1987, οι υποδιευθυντές: Σύμφωνα με το νόμο 6581 θεωρούνται συνυπεύθυνοι με τον διευθυντή στη διοίκηση του σχολείου και είναι διοικητικά και πειθαρχικά προϊστάμενοι των εκπαιδευτικών τουρκικών μαθημάτων του σχολείου.

Με τον τρόπο αυτό τα μειονοτικά σχολεία έφτασαν στο σημείο να μπορούν να λειτουργήσουν δίχως την ύπαρξη του διευθυντού τους, με την απαραίτητη όμως πάντα ύπαρξη του ‘Τούρκου Υποδιευθυντή’. Έτσι κατά τις τελευταίες δεκαετίες, πάρα πολλά σχολεία λειτούργησαν δίχως διευθυντές, καθότι οι αρμόδιες αρχές αρνούνταν να επικυρώσουν τους διορισμούς των και τα άφηναν υπό τον απόλυτο έλεγχο των ‘Τούρκων Υποδιευθυντών’.

Εδώ δέον να παρατηρήσουμε ότι, η έκφραση ‘Τούρκος Υποδιευθυντής’ δεν αποδίδει ακριβώς την πραγματικότητα. Π.χ., εγώ, ο Μιχαήλ Βασιλειάδης, παρόλο ότι είμαι Τούρκος κατά το Σύνταγμα και η πραγματικότητα αυτή τελεί υπό την προστασία του ιδίου του Συντάγματος, δεν δύναμαι να αναλάβω καθήκοντα υποδιευθυντή, ο οποίος απαραιτήτως πρέπει να λέγεται Αχμέτ, Μεχμέτ κλπ.

Όσο για το εάν θα πρέπει να παραμένουν θεωρητικά ανοιχτά τα σχολεία που δεν διαθέτουν μαθητές, η 2η παράγραφος του άρθρου 14 του νόμου 625 λεει τα εξής: «…ίδρυμα στο οποίο έχει δοθεί άδεια λειτουργίας σχολής, υποχρεούται εντός διετίας να ξεκινήσει και πρακτικά να λειτουργεί, σε αντίθετη περίπτωση ή στην περίπτωση όπου ξεκίνησε μεν αλλά σταμάτησε πέραν των δυο ετών τη λειτουργία του ή εξυπηρετεί άλλους σκοπούς πέραν αυτών για τους οποίους του δόθηκε η άδεια, η άδεια αυτή αφαιρείται». Με το παραπάνω σκεπτικό άλλωστε στις αιτήσεις της Ζωγραφείου Σχολής (6/5/75-86173 και 5/2/57-81887) για να παραμείνει εν ενεργεία το τμήμα αστικής σχολής, δόθηκε αρνητική απάντηση από τις Αρχές.

Οι δυο σχολές που αναφέρονται στο άρθρο της ‘Ζαμάν’, του Νεοχωρίου και των Θεραπειών, παραμένουν δίχως μαθητές από το σχολικό έτος 1980/81 η πρώτη και 1986/87 η δεύτερη. Εάν δεν επιτρέπεται το επίσημο κλείσιμό τους και διορίζονται σ’ αυτές ‘Τούρκοι υποδιευθυντές’ θα πρέπει κάπου αλλού να αναζητηθούν τα αίτια. Λόγω όμως χώρου, αφήνουμε την εξέταση του θέματος αυτού για άλλο άρθρο.

Όπως προκύπτει από τα ανωτέρω, τόσο ο θεσμός του ‘Τούρκου Υποδιευθυντή’ όσο και οι διορισμοί τους σε σχολεία που δεν λειτουργούν από καιρό διότι δεν διαθέτουν μαθητές, ούτε αποτελούν εύνοια προς τα ελληνικά μειονοτικά σχολεία, όπως υποστηρίζουν η αξιότιμος σύζυγος και αξιότιμος θυγατέρα του αποθανόντος Σαντίκ Αχμέτ εφέντη, ούτε και απορρέουν από τις επιταγές της Συνθήκης της Λοζάννης, όπως αναφέρεται στην είδηση της ‘Ζαμάν’.

Τις παραπάνω πληροφορίες τις οποίες μεταφέρουμε στους αναγνώστες μας, θεωρούμε καθήκον να τις θέσουμε και υπόψη της εφημερίδας ‘Ζαμάν’. Πιστεύουμε ότι οι αρμόδιοι θα τις αξιολογήσουν και θα πράξουν τα δέοντα.

Μιχάλης Βασιλειάδης

Δημοσιεύθηκε στην «Απογευματινή» 8/3/2004

~ από Ταξιδιώτης στο Οκτωβρίου 16, 2009.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: