Η κηδεία των θυμάτων της επίθεσης, από τον δικτυακό τόπο: http://www.gungoren.bel.tr/
…όπως έλεγε η πολίτισα Λωξάντρα. O ανθρώπινος πόνος για το άδικο είναι παντού ο ίδιος. Τίς εστί πλούσιος και τις πένης? Τί έλληνας, τί τούρκος, τί αρμένης, τί κούρδος…
H θέση του GUNGOREN σε σχέση με το κέντρο της Πόλης, στο μεγάλο πράσινο κύκλο (ο χάρτης από το: http://www.turizm.net/cities/istanbul/map_istanbul.html)
Προχθές ετοιμάζαμε την νέα μας εξόρμηση στην Πόλη. Λέγαμε να πάμε πριν από τον Δεκαπενταύγουστο. Χθες το βράδυ παγώσαμε στο άκουσμα της είδησης της διπλής βομβιστικής ενέργειας στο προάστειο Güngören (Βίδος). Τη γειτονιά αυτή δεν την έχω επισκεφτεί. Από τις περιγραφές την εντόπισα κοντά στο Μακροχώρι της Λωξάντρας, το σημερινό Μπακίρκιοϊ, τις 2 περιοχές χωρίζει η Ε-5 Εθνική Οδός. Τα μέρη αυτά, από κοντά ή από μακρύτερα, τα βλέπεις καθώς φτάνεις στην Πόλη, περίπου στο ύψος του Σταθμού Υπεραστικών Λεωφορείων Ötogar, στο Bayrampasa: πρόκειται κυρίως για λαϊκές υποβαθμισμένες εργατικές συνοικίες. Από την έρευνα που έκανα, βρήκα και τον δικτυακό τόπο του δημοτικού διαμερίσματος, εδώ. Το χτύπημα ήταν ύπουλο, λένε, πρώτα προκλήθηκε μία μικρή έκρηξη, έτρεξε ο κόσμος να δει τί έγινε και τότε σημειώθηκε η μεγαλύτερη έκρηξη. Βέβαια, το συμβάν δε συνέβη σε τουριστικό μέρος της Πόλης, αλλά εμάς μας θύμισε τους εκρηκτικούς μηχανισμούς που έσκασαν δίπλα μας τον Αύγουστο του 2006, μέσα στo Ayasofya Meydani (βλ. παλαιότερη ανάρτησή μου, εδώ). Οπότε, με τί καρδιά να πάμε?
Πάντως, αμέσως μόλις άκουσα την είδηση στη ΝΕΤ ή στο ΣΚΑΙ, είπα “κάτι δεν λένε σωστά”. Είχαν μεταδώσει ότι ο εκρηκτικός μηχανισμός βρισκόταν μέσα σε σκουπιδοτενεκέ. Στην Πόλη, να χτυπιέσαι, σκουπιδοτενεκέ δε βρίσκεις, ακριβώς για το φόβο τέτοιων επιθέσεων! Τελικά, στα μεταγενέστερα δελτία το διόρθωσαν: το τραγικό σημείο ήταν ένας τηλεφωνικός θάλαμος. Πάντως, από μία γύρα που έκανα στα ειδησεογραφικά sites, μόνον το Al Jazeera μιλά για τηλεφωνικό θάλαμο: “The first device exploded by a telephone booth in the residential Gungoren district on Sunday evening and a second bomb went off a few metres away about 10 minutes later”. To AFP και το BBC συνεχίζουν να αναφέρονται στον … σκουπιδοτενεκέ!
Hg2 Istanbul: ένας διαφορετικός οδηγός...
Βρήκα και αγόρασα έναν διαφορετικό οδηγό για την Κωνσταντινούπολη, τον “Hedonist’s Guide to Istanbul”: πρόκειται περισσότερο για βιβλίο παρά για χάρτη-οδηγό. Ο συγγραφέας του, Nick Hackworth, εστίασε το ενδιαφέρον του όχι σε μία γενική ανάλυση όλων των μνημείων και των αξιοθέατων της Πόλης (ίσα-ίσα, νομίζω ότι δεν καταπιάνεται καν με αυτά), αλλά, όπως λέει, ο “Hg2″ σχεδιάστηκε “για ένα πιο αστό και στυλάτο ταξιδιώτη”, υπό την έννοια ότι δεν απευθύνεται στον κλασικό τουρίστα αλλά στον πολυάσχολο επισκέπτη της Πόλης, που διαθέτει μόνον κάποιες ώρες ελεύθερες από τη μέρα του, ώστε να γευθεί συγκεκριμμένες (και μάλλον ακριβές) επιλογές σε ό,τι αφορά στους τομείς: sleep, eat, drink, snack, party, culture, shop, play, info (κεφάλαια του οδηγού). Πολύ ωραίος ο δικτυακός τόπος του οδηγού (“A Hedonist’s Guide to Istanbul”) με updates, αφού γραφείς μέλος, και interactive χάρτες.
Η Παλατιανή Κουζίνα της Πόλης, εκδόσεις "Τα Νέα"
Ενα ιδιαίτερα ενδιαφέρον βιβλίο, αν σ’αρέσει η ανατολίτικη και ειδικότερα η πολίτικη κουζίνα, είναι αυτό της Μαριάννας Γερασίμου με τίτλο: “Η Παλατιανή Κουζίνα της Πόλης”. Είχε διανεμηθεί παλιότερα από “Τα Νέα” και ασχολείται με τη γαστρονομία της άρχουσας τάξης των οθωμανών: σούπες, κρέατα, πιλάφια, μπουρέκια, γλυκά και σερμπέτια. Στο βιβλίο θα βρεις βασικά την ιστορία κάθε φαγητού: π.χ. είναι γνωστότατο και σήμερα το “ατζέμ πιλάφι”. Ηξερες ότι σημαίνει “περσικό πιλάφι” γιατί “acem” ονόμαζαν οι τούρκοι τους πέρσες παλαιότερα?
Θα βρεις και δείγματα από γεύματα παρμένα από τα αρχεία της Υψηλής Πύλης, καταλόγους υλικών που χρησιμοποιούνταν στα καθημερινά γεύματα του παλατιού. Επίσης, συνταγές, πολλές εκ των οποίων σώζονται μέχρι τις μέρες μας και αποτελούν βασικά “πιάτα” της πολίτικης κουζίνας (η οποία, ωστόσο, περιλαμβάνει και ένα σωρό άλλες συνταγές, με διαφορετική προέλευση).
Πιο ανθρώπινα τα μεγέθη στην κεντρική οδό της Αδριανούπολης
Κεντρική Πλατεία
Η πλατεία γύρω από το Τζαμί Σελίμ Β
Μπαίνοντας στην πόλη
Με το ζόρι στέκεται όρθιο, πίσω από την κεντρική πλατεία
Η ώρα της βραδυνής προσευχής μέσα στο Τζαμί Σελιμιγιέ, στην Αδριανούπολη
Το Τέμενος Σελιμιγιέ το βράδυ
Εδώ φαίνεται η αρτιότητα του δημιουργήματος του αρχιτέκτονα Μιμάρ Σινάν
Τέμενος Σελιμιγιέ
Ενας μουσουλμάνος παππούς πηγαίνει για τη βραδυνή προσευχή του
Εντυπωσιακός ο χώρος προσευχής
Χαρακτηριστική η αγάπη των τούρκων για λουκούμια
Σχολικές ποδιές σε κατάστημα της Αδριανούπολης: στην Ελλάδα έχω να δω σχολική ποδιά από το 1981!
Γαμήλιο γλέντι σε ξενοδοχείο της Αδρανούπολης
Κρήνη στην πλατεία της πόλης
Παλιό σπίτι σε συνοικία της Αδριανούπολης
Οθωμανική επιγραφή σε παλιό σπίτι
Μια και υποσχέθηκα να αναφερθώ και γενικά στην περιοχή γύρω από την Κωνσταντινούπολη, αναρτώ και μερικές φωτογραφίες από την επίσκεψη της παρέας στην Αδριανούπολη: παλιά ελληνική πόλη, έδρα κάποτε της διοίκησης της Θράκης, σήμερα κάπως επαρχιώτικη, με ένα όμορφο (άλλοτε κοσμοπολίτικο και με τραγική τύχη) προάστειο, το Καραγάτς (από όπου οι έλληνες έφυγαν και δημιούργησαν τη Νέα Ορεστιάδα Εβρου - ψάξε να δεις το κτίριο του Σιδηροδρομικού Σταθμού!), την επισκεφτήκαμε τον Αύγουστο του 2006, κατευθυνόμενοι προς τη Πόλη μέσω Ορεστιάδας. Δραματική η εξυπηρέτηση των τουριστών μέσω του τουρκικού τελωνείου, μας έπιασε νευρικό γέλιο με την Βούλα και αναγκάστηκε ο τούρκος υπάλληλος να μας δώσει προτεραιότητα για να γλυτώσει από εμάς! Λεπτομέρεια: αν οι τουρκικές αρχές δεν έχουν ξηλώσει το λιθόστρωτο καλντερίμι από το τελωνείο έως την αρχή της πόλης (τουρκικά: Edirne), τότε θα απολαύσεις μία διαδρομή ανάμεσα από λαχανόκηπους και παλιά ελληνικά εξοχικά, που μου θύμισε ατμόσφαιρα Γιούνγκερμαν, Λωξάντρας κλπ.
Ο χώρος των ανασκαφών, πίσω ακριβώς από την Αγία Σοφία και το Μπλε Τζαμί (η φωτογραφία από την "Today's Zaman")
Σχετικά με παλιότερη ανάρτησή μου για την ανακάλυψη, από τις αρχαιολογικές αρχές της Πόλης, του “Ιερού Παλάτιου” των Βυζαντινών (βλ. την ψηφιακή του αναπαράσταση, εδώ), τα νέα δεν είναι καλά, δυστυχώς. Παρά την τεράστια σημασία της ανακάλυψης και τη δυνατότητα των τούρκων να εντάξουν τα ευρήματα σε έναν ευρύτερο αρχαιολογικό περίπατο, αυτοί προτιμούν να τα θυσιάσουν στην προοπτική επέκτασης του ξενοδοχείου “Four Seasons” της Πόλης! Ετσι, σύμφωνα με δημοσίευμα της “Σαββατιάτικης Ελευθεροτυπίας”, που αναπαράγει σχετικό τηλεγράφημα του “Associated Press”, η τουρκική εταιρεία “Sultanahmet Turizm” έκανε συμφωνία με την κυβέρνηση για την επέκταση των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων του ξενοδοχείου της, αλλά και τη δημιουργία ενός παρακείμενου αρχαιολογικού πάρκου που θα “ανεδείκνυε” (κατά τη δική της επιχειρηματική λογική, προφανώς) τα ερείπια του Παλατιού. Πολλοί, βέβαια, καταγγέλλουν ότι η επέκταση του ξενοδοχείου πάνω στα ευρήματα είναι κάτι το «αδιανόητο». Οι αρχές, όμως, φαίνεται ότι δε συμμερίζονται τις διαφωνίες αυτές. Η «Μιλιέτ» έκανε λόγο για «ιστορικό σφάλμα» ενώ ο αρχιτέκτονας Γκιουνχάν Ντανισμάν είπε ότι είναι «αδιανόητο» να προχωρεί ένα τέτοιο σχέδιο, να χτίζεται ένα ξενοδοχείο πάνω στα ερείπια της ιστορικής Κωνσταντινούπολης, κατά τρόπο ώστε στα ευρήματα να έχουν πρόσβαση μόνον οι τουρίστες-ένοικοι του ξενοδοχείου!
Δες και το αγγλόφωνο σχετικό άρθρο στην ηλεκτρονική σελίδα της “Zaman”, εδώ.
Ερείπια και...
...αστυνομικοί παντού στην Πόλη - αλλά αυτά δεν μειώνουν τη γοητεία της...
Αν και προσπαθώ να μην αποσιωπώ τις άσχημες πλευρές της Πόλης (δεν είμαι εξάλλου ταξιδιωτικός πράκτορας για να προσπαθώ να σε πείσω ντε και καλά να πας εκεί ταξίδι!), ωστόσο η αγάπη μου για το μέρος αυτό πολλές φορές με κάνει μεροληπτικό. Ειδικά σε βάρος της Θεσσαλονίκης, όπου ζω, και την θεωρώ απαράδεκτη, όπως την έχει καταντήσει η γελοία διοίκηση του δημάρχου της και του νομάρχη της (ούτε τα ονόματά τους δε θέλω να προφέρω…).
Ως αντίβαρο, στο “Ποντίκι” αυτής της εβδομάδας, δημοσιεύεται ένα άρθρο με τις εντυπώσεις του Νικόλα Λεοντόπουλου από το ΑΝΤΙ-Ταξίδι του στην Πόλη. Μιλά για την κοσμοπολίτικη αύρα και κάνει λογοπαίγνιο με τις αστυνομικές “αύρες” (τα θωρακισμένα οχήματα που καταβρέχουν τους διαδηλωτές), με τις οποίες είναι πλημμυρισμένη η Πόλη, για το φόβο ταραχών.
Ενα μικρό απόσπασμα: “Αυτά συμβαίνουν σε μια μεγα-πόλη για την οποία οι τουριστικοί οδηγοί γράφουν ότι ξαναζεί την αύρα της Κωνσταντινούπολης του Βυζαντίου ή της Ιστανμπούλ των σουλτάνων. Κανείς δεν είναι σε θέση να υπολογίσει τον πληθυσμό της, αν δηλαδή τα εκατομμύρια είναι 12 ή… 17. Η Ιστανμπούλ είναι τόσο μεγάλη που κανένας τουρίστας δεν μπορεί να το διανοηθεί. Εκτείνεται 60 χιλιόμετρα ανατολικά και 40 δυτικά του Βοσπόρου. Αλλά δεν χρειάζεται να φτάσεις στα λούμπεν προάστια για να επιβεβαιώσεις την ανισότητα. Στο κέντρο, δίπλα στην πεζοδρομημένη λεωφόρο Ιστικλάλ, βρίσκεται το ξενοδοχείο ‘Pera’. Από την ταράτσα του πολυτελούς εστιατορίου Mikla, χαζεύεις τον Κεράτιο Κόλπο να χύνεται στον Βόσπορο, τον Βόσπορο να χύνεται στον Μαρμαρά. Σε απόσταση πετριάς από το ‘Pera’, βρίσκεται το Ταρλάμπασι. Μέχρι τους διωγμούς του ’55 ήταν αστική γειτονιά ελλήνων και αρμενίων, μετά προορισμός φτωχών κούρδων. Σήμερα θυμίζει επικίνδυνο γκέτο, παρά τη μονίμως εγκατεστημένη αύρα της τουρκικής Polis. Μια παραγκούπολη στην καρδιά της Βασιλεύουσας“.
Διάβασε όλο το άρθρο, εδώ.
Είχα υπαινιχθεί σε παλιότερη ανάρτηση ότι η κατάσταση της Αγίας Σοφίας, του εκπληκτικού αυτού θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού, πολιτιστικού, ιστορικού μνημείου, δεν είναι καθόλου καλή: οι Αρχές της γείτονος, φαντάζομαι από μία αίσθηση … γελοίας εκδικητικότητας, κρατούν το χώρο (σήμερα, μουσείο) σε μία διαρκή κατάσταση (υποτίθεται…) εργασιών, ώστε να δικαιολογούνται οι “αιώνιες” σκαλωσιές στο κέντρο του μνημείου, όπως και τα καραβόπανα που “κρύβουν” τις τοιχογραφίες. Ενιωσα θλίψη όταν είδα μέσα στον κυρίως χώρο να περιφέρονται γάτες και περιστέρια (!), άσε δε τις δήθεν “καλλιτεχνικές” εκθέσεις (μέχρι και ταπήτων!) που διοργανώνονται στο μέρος του άλλοτε πρόναου! Αλλά και ο περιβάλλον χώρος μόνο για αυλή μουσείου δε μοιάζει, πόσο μάλλον για (έστω, πρώην) θρησκευτικού μνημείου! Η τακτική αυτή έχει να κάνει και με την επιδίωξη των τουρκικών Αρχών να προβάλλουν το δικό τους “αντίπαλο δέος” στην Αγία Σοφία, το Μπλε Τζαμί (Sultanahmet Camii), που βρίσκεται ακριβώς απέναντι. Βέβαια, για να πούμε και του στραβού το δίκιο, η κάθε κρατική εξουσία, όταν θέλει να “εξαφανίσει” πολιτισμικά στοιχεία άλλου λαού και δη μειονότητας, τα ίδια πράττει-να θυμηθώ πόσα χρόνια ήταν “τυλιγμένος” σε σκαλωσιές και δίχτυα ο μιναρές της Ροτόντας, στη Θεσσαλονίκη? Τέλος πάντων…
Αυτήν την κακή κατάσταση της Αγίας Σοφίας έχει σκοπό να προβάλλει παγκοσμίως και να πιέσει να σταματήσει, η πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού και Παγκόσμιου Συμβουλίου για την Αποκατάσταση της Αγίας Σοφίας (Free Αgia Sophia Council), με σχετική επιστολή προς τον Τούρκο πρωθυπουργό Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την οποία κοινοποίησε και σε πλήθος θρησκευτικών και πολιτικών ηγετών ανά τον κόσμο όπως στον Πάπα Βενέδικτος ΧVΙ, στον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους, στο Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί, στο γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κι Μουν, στον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χοσέ Μανουέλ Μπαρόζο και στους υποψηφίους για την αμερικανική προεδρία Μπάρακ Ομπάμα και Τζον ΜακΚέιν.
Υπάρχει στο διαδίκτυο και σχετικό λινκ: http://www.hagiasophiablog.com/contact-secure.php όπου συλλέγονται υπογραφές. Για το ίδιο θέμα, διάβασε εδώ και εδώ.
Το δίγλωσσο (στα τουρκικά και αγγλικά) μπλογκ: “Bir türk’ün gözüyle Yunanistan” είναι το (τουρκικό) … αντίστοιχο του δικού μου μπλογκ, από έναν τούρκο που ζει στη Δανία αλλά του αρέσει η Ελλάδα και η Αθήνα. Μου κάνει την τιμή να αναφερθεί με κολακευτικά λόγια στο “Εις την Πόλην”:
Eistinpolin, another blog. Yunanistan / Greece, Türkiye / Turkey, Duyurular: 2008-07-07 This time, it is in Greek and about Turkey. Like my blog is looking into a mirror (I must admit, it is much better)… http://eistinpolin.wordpress.com/
Aπ’ό,τι διαβάζω εδώ, χάος έχει προκαλέσει στην Πόλη η τρομοκρατική ενέργεια κατά του αμερικανικού προξενείου, στο προάστειο Istinye (ελλ.: Σωσθένιο, Στένη). Είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο, ότι η εξέλιξη αυτή, από τη στιγμή που υπάρχουν και θύματα, θα έχει συνέπειες στην τουριστική κίνηση, πολύ δε περισσότερο όταν στη χώρα εξελίσσεται ακόμη αυτή η ιστορία της “Εργκένεκον” με το θρυλούμενο πραξικόπημα κατά της κεντρικής κυβέρνησης. Το δυσάρεστο είναι ότι, όταν έχεις να αντιμετωπίσεις τέτοιες φανατισμένες και “τυφλές” ενέργειες (τί πήγαιναν να χτυπήσουν? το κτίριο του προξενείου είναι ένα φρούριο πάνω σε ύψωμα!), δε νιώθεις πουθενά σίγουρος. Ποιός φανταζόταν ότι μέσα στον κεντρικό σταθμό των τρένων της Μαδρίτης, τον Ατότσα, θα συνέβαινε τέτοιο μακελειό τo 2004? Πάντως, και τώρα, τα ΜΜΕ μιλάνε για ισλαμιστές έχοντες σχέση με το Αφγανιστάν…
Πάντως, για να δεις ότι έχω αντιμετωπίσει και τέτοια περίπτωση (ευτυχώς, χωρίς δυσάρεστα απρόοπτα), δείχνω και ένα ερασιτεχνικό βιντεάκι από τη βόλτα μας στο πάρκο της Αγίας Σοφίας, τον Αύγουστο του 2006, όπου ξαφνικά εξεράγη ένας βομβιστικός μηχανισμός (ανακοίνωσαν τότε, από Κούρδους). Μου έπεσε η κάμερα από τα χέρια!
Υ.Γ.: στην Πόλη δεν υπάρχουν πουθενά … σκουπιδοτενεκέδες ή οι γνωστοί πράσινοι ή μπλε κάδοι σκουπιδιών που βλέπουμε στις άλλες χώρες. Στην αρχή απόρησα. Μετά τις εκρήξεις, κατάλαβα: τους απέσυραν γιατί οι δράστες βομβιστικών επιθέσεων συνήθιζαν να τοποθετούν τους μηχανισμούς στους κάδους. Τώρα βάζουν τα σκουπίδια σε μεγάλες μαύρες σακκούλες και τις αφήνουν στις γωνιές για να τις πάρουν οι οδοκαθαριστές!
