Περί ορέξεως…

Κυδωνόπαστο!

Οι παππούδες μου κατάγονται από την Ανατολική Θράκη: Καλλίπολη και Εξαμίλι στα Δαρδανέλια (στη βόρεια-ευρωπαϊκή ακτή του Ελλησπόντου, ενώ στην ασιατική βρίσκεται το Τσανάκκαλε). Κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών, με την συνθήκη της Λωζάνης (24-7-1923), ήρθαν στην Πέλλα, στην οποία εξάλλου κατέφυγαν και:

α) πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, που έφυγαν από το χωριό Αρναούτκιοϊ της περιοχής Τσατάλτζας-Μητροπόλεως Δέρκων και Τυρολόης, που βρίσκεται 18 χμ. δυτικά της Κωνσταντινούπολης. Οι κάτοικοι του χωριού αυτού εγκαταστάθηκαν, εκτός της Πέλλας, και στο χωριό Διονυσίου της Χαλκιδικής.

β) πρόσφυγες από το χωριό Νεοχώριo (Γενίκιοϊ) της Καλλίπολης, που εγκαταστάθηκαν, εκτός της Πέλλας, και στα χωριά Εξαπλάτανος, Άθυρα, Κουφάλια και αλλού. Στην Καλλίπολη γεννήθηκε το 1910 και η Σοφία Βέμπο.

Κατά συνέπεια η κουζίνα μας έχει άμεσες επιρροές, αν δεν είναι και ακριβώς η ίδια, από την μαγειρική της Πόλης, με σάλτσες και καρυκεύματα, δηλαδή ό,τι ακριβώς βλέπετε να μαγειρεύει η Ρένια Λουϊζίδου στην “Πολίτικη Κουζίνα” του Τ. Μπουλμέτη, όπου οι συνταγές είναι της γνωστής Σούλας Μπόζη: θυμάμαι πάντοτε τις γιαγιάδες μου να ετοιμάζουν το Σεπτέμβρη τον “πελτέ” (κυδωνόπαστο) από κυδώνια και τον “ντολμά” (από την γλυκιά κίτρινη κολοκύθα). Η μητέρα μου ακόμη και σήμερα φτιάχνει “ιμάμ μπαϊλντί” και “τουρλού”, χαλβά σιμιγδαλένιο με κανέλα, ντολμαδάκια “γιαλαντζί”, αλλά και ένα είδος υποκίτρινου χαλβά από ανάλατο τυρί (!), που μοιάζει στην υφή με τον χαλβά Φαρσάλων, και λέγεται “πηνίρ χαλβάς” (απόδοση του τουρκικού: “peynir helva”, peynir=τυρί), που δεν τον συνάντησα πουθενά αλλού στην Ελλάδα, παρά μόνο στην Καλλίπολη Πέλλας, όπου κατέφυγαν οι πρόσφυγες από την ομώνυμη αρχική πατρίδα τους της Ανατολικής Θράκης. Δεν ξέρω αν και οι Καλλιπολίτες του Πειραιά γνωρίζουν τη συνταγή. Ακόμη και στην Πόλη, στα καταστήματα με τα λουκούμια, δεν γνώριζαν αυτόν τον χαλβά και με παρέπεμψαν στην περιοχή της Ραιδεστού (Tekirdag), λίγο πιο πάνω από την περιοχή του Ελλήσποντου, για να τον βρω. Πράγματι, βρήκα, εκεί στα καταστήματα τροφίμων, τυποποιημένο, σε κουτάκια της εταιρίας “Ersin Altin Süt“, αυτόν τον χαλβά, που ωστόσο είχε διαφορές στη γεύση και στο χρώμα με το χαλβά που γνωρίζω.

Καλή όρεξη! ‘Η, αν προτιμάς: Afiyet Olsun…

~ από Ταξιδιώτης στο Μαΐου 8, 2008.